Επιστημη

Πρόγραμμα "Επιστημονικές μελέτες"

Διαλεκτικη ΕικοναΣ και Λογου στην Ελληνικη Γελοιογραφια

Ινστιτουτο ΕπεξεργασιαΣ του Λογου - Ερευνητικο Κεντρο Αθηνα

2009

Πώς πλέκεται το γελοιογραφικό μήνυμα; Ποιο ρόλο καλείται να παίξει το σκίτσο και ποιο ο λόγος στη «γλώσσα» της γελοιογραφίας; Η παρούσα εργασία μελετά για -πρώτη φορά διεθνώς- το βασικό μηχανισμό συνδυασμού εικόνας και λόγου μέσω του οποίου αναδύεται η «μαγεία» του γελοιογραφικού μηνύματος. Σκοπός της είναι η μελέτη των σημασιολογικών σχέσεων μεταξύ σκίτσου και λόγου και κατ’ επέκταση των εννοιολογικών συσχετισμών και λογικών συμπερασμών που λαμβάνουν χώρα κατά την κατανόηση της διάδρασης αυτής.

Χρησιμοποιώντας το COSMOROE, ένα νέο, θεωρητικό και υπολογιστικό πλαίσιο ανάλυσης σημασιολογικών σχέσεων εικόνας και λόγου σε πολυμεσικά αρχεία, ένα σώμα 300 ελληνικών γελοιογραφιών επισημειώθηκε συστηματικά ως προς τις σημασιολογικές αυτές σχέσεις, με τη χρήση υπολογιστικού εργαλείου και αποθηκεύτηκε σε βάση δεδομένων. Για την αναζήτηση πληροφοριών που αφορούν σε αυτού του τύπου την ανάλυση του γελοιογραφικού μηνύματος, αναπτύχθηκε μία μηχανή αναζήτησης με πρόσβαση στη βάση δεδομένων. Επιπλέον, ένα ηλεκτρονικό βιβλίο με παραδείγματα ανάλυσης γελοιογραφιών παρουσιάζει πώς αναδύεται το γελοιογραφικό μήνυμα μέσα από τη διαλεκτική εικόνας και λόγου. Τέλος, μία πολυεπίπεδη στατιστική ανάλυση μέρους του αναλυμένου σώματος γελοιογραφιών οδήγησε στην εξαγωγή παρατηρήσεων ως προς τη διάδραση σκίτσου και λόγου στις γελοιογραφίες .

Η μελέτη υποστηρίζει ότι κάθε γελοιογραφία αποτελεί ένα «κόσμο» σημασιολογικών σχέσεων. ‘Οταν η γελοιογραφία δεν έχει καθόλου λόγο, ο κόσμος αυτός «πλέκεται» από μία αλυσίδα σχέσεων μεταξύ οπτικών στοιχείων μόνο. Όταν, όντως, υπάρχει λόγος σε οποιαδήποτε μορφή, το γελοιογραφικό μήνυμα διαμορφώνεται μέσω μίας ή περισσοτέρων σημασιολογικών σχέσεων μεταξύ οπτικών και γλωσσικών στοιχείων (πολυμεσικές σχέσεις) που δημιουργούν σημασιολογικές αλυσίδες είτε μεταξύ τους , ή/και με:

(α) οπτικά μόνο ή γλωσσικά μόνο στοιχεία της γελοιογραφίας, μέσω των οποίων το πληροφοριακό φορτίο των όρων τους εμπλουτίζεται,

(β) υπονοούμενες έννοιες που αναγκαία μεσολαβούν στη διαμόρφωση  σημασιολογικών σχέσεων.

Τελική αναφορά

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Συντονιστής:

Κατερίνα Πάστρα, Ερευνήτρια, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ερευνητικό Κέντρο Αθήνα

Μέλη Ομάδας:

Ειρήνη Μπαλτά, Ερευνήτρια, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ερευνητικό Κέντρο Αθήνα

Μαρία Λαδά, Σύμβουλος, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ερευνητικό Κέντρο Αθήνα

Ευμορφία Μπανταβάνου, Σύμβουλος, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ερευνητικό Κέντρο Αθήνα

Παναγιώτης Δημητράκης, Ερευνητής, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου / Ερευνητικό Κέντρο Αθήνα

Επιδαύρου & Αρτέμιδος 6

15125 Παράδεισος Αμαρουσίου

Τηλ.: +30 210 68 75 300

Φαξ: +30 210 68 54 270

www@ilsp.athena-innovation.gr

www.ilsp.gr/el

menuShadow