Επιστημη

Πρόγραμμα "Επιστημονικές μελέτες"

Οι δυο χορηγικοι κιονεΣ τηΣ ΝοτιαΣ ΚλιτυοΣ τηΣ ΑκροποληΣ ωΣ μαρτυρεΣ τηΣ σεισμικηΣ ιστοριαΣ του κεντρου των Αθηνων

Ανεξαρτητη Ομαδα

2011

Aντικείμενο της μελέτης ήταν η λεπτομερής αποτύπωση και η αρχιτεκτονική τεκμηρίωση των δυο χορηγικών κιόνων στη Νότια Κλιτύ του βράχου της Ακρόπολης, επάνω από το Μνημείο του Θρασύλλου. Η μελέτη συμβάλλει στην εξιχνίαση του σεισμικού παρελθόντος του κέντρου των Αθηνών, βάσει των βλαβών των κιόνων από σεισμικές καταπονήσεις.

Η σχεδιαστική τεκμηρίωσή τους έγινε μετά την τοποθέτηση ελαφρών μεταλλικών ικριωμάτων. Επί τόπου έγιναν συστηματικές μετρήσεις και ιχνογράφηση όλων των λεπτομερειών τους τόσο στην υφιστάμενη κατάσταση, όσο και με αποκατάσταση της αρχικής μορφής τους.

Τα μορφολογικά στοιχεία των δυο κιόνων, όπως οι κομψές κατατομές των βάσεών τους, η λεπτότατη ένταση των κορμών τους, ο ευφυής σχεδιασμός των μοναδικών κορινθιακών κιονοκράνων και τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά τους, όπως η υψηλή ακρίβεια και η επιμέλεια της κατεργασίας των επιφανειών των κρηπίδων και των κορμών τους, καθώς η χρήση κλασικής μορφής συνδέσμων διπλού Τ και ανυψωτικών μηχανισμών, οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι οι δυο κίονες κατασκευάστηκαν στα τέλη της κλασικής - αρχές της ελληνιστικής εποχής και αποτελούν εξαίρετα έργα της αρχαίας ελληνικής τέχνης.

Σημαντικό εύρημα της μελέτης και κάτι εξαιρετικά σπάνιο για τα μνημεία της Ακρόπολης, ήταν η διατήρηση μεγάλου μέρους της αυθεντικής πολυχρωμίας των κιόνων. Στο ανατολικό κιονόκρανο σώζεται το αρχικό κυανό χρώμα σε μεγάλο τμήμα του φόντου του φυτικού διακόσμου, ενώ σε πολλές θέσεις σώζονται ίχνη ερυθρού χρώματος.

Από την καταγραφή των βλαβών των δυο κιόνων και τη συστηματική διάγνωση των αιτίων τους προέκυψε ότι έχουν δεχτεί στο απώτερο παρελθόν μία τουλάχιστον ισχυρή σεισμική καταπόνηση, η οποία προκάλεσε σημαντική διαταραχή τους. Από την πάτινα των επιφανειών θραύσης και τα ίχνη της διάβρωσης συμπεραίνουμε ότι ο σεισμός αυτός, ο οποίος δεν αναφέρεται στις πηγές, θα πρέπει να χρονολογηθεί χονδρικά στον μεσαίωνα. Πρέπει να ήταν πολύ μεγαλύτερος από αυτούς που έπληξαν την Αθήνα το 1981 και το 1999 και οι οποίοι προκάλεσαν θύματα, σημαντικές βλάβες στα κτίρια της πόλης και ζημιές στα μνημεία της Ακρόπολης, αλλά άφησαν άθικτους τους δυο χορηγικούς κίονες.
Η σεισμική συμπεριφορά των δυο κιόνων ελέγχθηκε και υπολογιστικά με δυναμική μη γραμμική ανάλυση προσομοιωμάτων τους με τη μέθοδο των πεπερασμένων στοιχείων για το σεισμό της Πάρνηθας του 1999 και με δεδομένα που αντλήθηκαν από ενόργανες μετρήσεις των δυναμικών χαρακτηριστικών τους από το Εργαστήριο Σεισμολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Τελική αναφορά

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Συντονιστής:

Ζάμπας Κωνσταντίνος Πολιτικός Μηχανικός, Δρ. Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

Μέλη Ομάδας:

Αμβράζης Νικόλαος, Ακαδημαϊκός, Καθηγητής Τεχνικής Σεισμολογίας

Μπολέτης Κωνσταντίνος MSc, Αρχιτέκτων, Αναστηλωτής

Ζάμπα Ιφιγένεια MSc, Γεωλόγος

menuShadow