Μελέτες 2012 - Περιλήψεις - Επιστήμες της Ζωής
12. Ανεύρεση προβλεπτικών παραγόντων για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της αντιαγγειογενετικής θεραπείας του κολοορθικού καρκίνου
Ομάδα Μελέτης: Καλόφωνος Χαράλαμπος (Συντονιστής, Πανεπιστήμιο Πατρών), Κούτρας Άγγελος (Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών), Αντωνακοπούλου Άννα (Πανεπιστήμιο Πατρών), Σκάρλας Λάμπρος (Πανεπιστήμιο Πατρών)
Ο κολοορθικός καρκίνος αποτελεί τον τρίτο συχνότερα εμφανιζόμενο τύπο καρκίνου. Το bevacizumab, ένα μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι του VEGF, αναστέλλει την αγγειογένεση, μια διαδικασία απαραίτητη για την ανάπτυξη του όγκου. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν τεκμηριωμένοι προβλεπτικοί παράγοντες που να συντελούν στην εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας με bevacizumab. Προτείνουμε τη μελέτη νουκλεοτιδικών πολυμορφισμών σε ασθενείς με κολοορθικό καρκίνο που έλαβαν bevacizumab ως μέρος της θεραπείας τους, χρησιμοποιώντας μικροσυστοιχίες και επιβεβαιώνοντας τα σημαντικότερα ευρήματα με γονοτύπηση ενός μεγαλύτερου αριθμού ασθενών με real time PCR. Σκοπός της παρούσας ερευνητικής πρότασης είναι η ανεύρεση γονοτύπων και απλοτύπων που θα μπορούν να διαχωρίσουν τους ασθενείς με βάση την ανταπόκρισή τους στη θεραπεία. Έτσι, τα αποτελέσματα θα συμβάλουν στην εξατομίκευση της θεραπευτικής αγωγής με βελτίωση της έκβασης της νόσου και εξοικονόμηση πόρων.
13. Μαγνητικά υποβοηθούμενη αιμοκάθαρση: σιδηρομαγνητικά νανοσωματίδια για την απομάκρυνση τοξινών
Ομάδα Μελέτης: Μάνιος Ευθύμιος (Συντονιστής, Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος), Γκόγκολα Βασιλική (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), Γράψα Ειρήνη (Αρεταίειο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο)
Οι ασθενείς με Νεφρική Ανεπάρκεια Τελικού Σταδίου υποβάλλονται διά βίου σε τρεις συνεδρίες αιμοκάθαρσης (ΑΚ) την εβδομάδα, διάρκειας 4 ωρών η κάθε μία. Η πρότασή μας αφορά στη Μαγνητικά-Υποβοηθούμενη-Αιμοκάθαρση (ΜΥΑΚ), μια εξελιγμένη εκδοχή της συμβατικής ΑΚ. Η ΜΥΑΚ βασίζεται στη σύνθεση συμπλόκων Σιδηρομαγνητικό_Νανοσωματίδιο-Ουσία_Στοχευμένης_Δράσης (ΣΝ-ΟΣΔ), τα οποία αποτελούνται από βιοσυμβατά ΣΝ και μια ΟΣΔ που έχει υψηλή χημική δραστικότητα με συγκεκριμένη Τοξική_Ουσία_Στόχο (ΤΟΣ) που θέλουμε να απορρίψουμε. Τα σύμπλοκα ΣΝ-ΟΣΔ χορηγούνται στον ασθενή έγκαιρα πριν την ΑΚ, ώστε να δεσμεύουν την ΤΟΣ μέσω της κυκλοφορίας τους στο καρδιοαγγειακό. Στη συνέχεια, το σύμπλοκο ΣΝ-ΟΣΔ-ΤΟΣ απομακρύνεται από τη ροή του αίματος, με την εφαρμογή του Μαγνητικού Φίλτρου (ΜΦ), συσκευή που είναι εγκατεστημένη σε σειρά με το συμβατικό φίλτρο ΑΚ στο μηχάνημα τεχνητού νεφρού. Αυτοτελή πειράματα ΜΥΑΚ θα αξιολογήσουν την επίδοση του ΜΦ και συγκριτικά πειράματα ΑΚ και ΜΥΑΚ θα μελετήσουν πιθανά πλεονεκτήματα της δεύτερης σχετικά με την απομάκρυνση πρότυπων ΤΟΣ.
14. Ο προστατευτικός ρόλος της ακτιβίνης Α στο ανθρώπινο αλλεργικό άσθμα
Ομάδα Μελέτης: Ξάνθου Γεωργία (Συντονίστρια, Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών), Βλάχου Τόνια (Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών), Γκάγκα Μίνα (Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η Σωτηρία»), Τούσα Σοφία (Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών), Σεμιτέκολου Μαρία (Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών)
Το αλλεργικό άσθμα προκαλείται από υπέρμετρη αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε κοινά περιβαλλοντικά αντιγόνα. Τα Τ ρυθμιστικά κύτταρα (T regs) παίζουν ουσιαστικό ρόλο στην καταστολή βασικών κλινικών χαρακτηριστικών του άσθματος. Οι κυτταροκίνες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την επαγωγή και κατασταλτική δράση των T regs. Προηγούμενες μελέτες μας έδειξαν ότι η κυτταροκίνη ακτιβίνη Α επάγει τη δημιουργία αντιγονοειδικών T regs (activin-A-iTregs), τα οποία προστατεύουν από την αλλεργική φλεγμονή των αεραγωγών σε ποντίκια. Επιπροσθέτως, η έκφραση της αυξάνεται στον πνεύμονα ασθματικών υποδηλώνοντας τον ουσιαστικό της ρόλο στη ρύθμιση του αλλεργικού άσθματος. Ωστόσο, η δράση της στο ανθρώπινο αλλεργικό άσθμα παραμένει αδιευκρίνιστη. Βασικός μας στόχος είναι η διερεύνηση του ρόλου της ακτιβίνης Α στην επαγωγή ανθρώπινων T regs τα οποία θα καταστείλουν τις αλλεργικές αποκρίσεις των ασθματικών, καθώς και ο χαρακτηρισμός του πρωτεομικού προφίλ των κυττάρων αυτών. Οι μελέτες μας αυτές θα συμβάλλουν στην εύρεση νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων.
15. Ανάπτυξη καινοτόμου φιλικής προς το περιβάλλον μεθόδου για τον έλεγχο του οικονομικής σημασίας εντόμου Bactrocera oleae
Ομάδα Μελέτης: Σκάβδης Γεώργιος (Συντονιστής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης), Μποζέλος Παναγιώτης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Ο δάκος (Bactrocera oleae) αποτελεί το σημαντικότερο παράσιτο των ελαιόδεντρων προσβάλλοντας κατά μέσο όρο 30% των ελαιοδένδρων στη λεκάνη της Μεσογείου. Στην Ελλάδα, οι ετήσιες απώλειες εξαιτίας του δάκου εκτιμώνται σε 30-35% της παραγωγής. Ο έλεγχος των πληθυσμών του δάκου βασίζεται στη χρήση χημικών εντομοκτόνων. Η εντατική όμως χρήση των σκευασμάτων αυτών έχει οδηγήσει στην εμφάνιση ανθεκτικών εντόμων, με συνέπεια τον περιορισμό της αποτελεσματικότητάς τους. Έτσι, καθίσταται πλέον επιτακτική η ανάγκη ανάπτυξης νέων, εναλλακτικών ή/και συμπληρωματικών μεθοδολογιών ελέγχου. Το παρόν έργο αφορά στην εφαρμογή μιας νέας πρωτοποριακής ιδέας που βασίζεται στο μηχανισμό παρεμβολής RNA (RNAi), με στόχο την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού πρωτοκόλλου για την αποσιώπηση του γονιδίου boAChE μέσω της περιβαλλοντικής έκθεσης του δάκου σε dsRNA. Η εφαρμογή της τεχνολογίας RNAi στην αντιμετώπιση των επιβλαβών εντομών θα ανοίξει το δρόμο για την ανάπτυξη νέων, περιβαλλοντικά φιλικών και εξειδικευμένων σε επίπεδο είδους μεθόδων.
16. Είδη στο χείλος της εξαφάνισης
Ομάδα Μελέτης: Τριάντης Κώστας (Συντονιστής, OxfordUniversity), Παρμακέλης Αριστείδης (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ραδέα Κανέλλα (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Τερζοπούλου Σοφία (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Παπαδόγιαννης Βασίλης (Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Οι υγρότοποι, παρά την περιορισμένη έκταση τους, υποστηρίζουν ένα ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό ειδών. Ταυτόχρονα, σε αυτά τα οικοσυστήματα καταγράφεται ο μεγαλύτερος ρυθμός εξαφάνισης οργανισμών παγκοσμίως, κυρίως λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας. Συνεπώς, οι οργανισμοί των γλυκών νερών αποτελούν μια πρόκληση για τη βιολογία διατήρησης. Η παρούσα μελέτη έχει τρεις κύριους στόχους: α) την εκτίμηση της πληθυσμιακής κατάστασης 10 ειδών γαστερόποδων των γλυκών νερών της Ελλάδας (9 από αυτά είναι ενδημικά της χώρας), τα οποία, βάσει της πρόσφατης αξιολόγησης της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN), έχουν χαρακτηριστεί ως Εκλιπόντα (Extinct) ή ως Κρισίμως Κινδυνεύοντα (Critically Endangered), β) την αξιολόγηση της κατάστασης των υγροτόπων όπου τα είδη είναι παρόντα και την εκτίμηση των κύριων ανθρωπογενών πιέσεων που δέχονται και γ) τη μελέτη της γενετικής/φυλογενετικής ποικιλότητας των ειδών του γένους Islamia (4 είδη), που αποτελεί το γένος με τον μεγαλύτερο κίνδυνο εξαφάνισης- 3 από τα 4 ελληνικά είδη χαρακτηρίζονται ως Κρισίμως Κινδυνεύοντα/Πιθανά Εξαφανισμένα.
17. Συγκριτική μελέτη microRNAs μεταξύ πρόδρομων φυσιολογικών και θαλασσαιμικών ερυθροκυττάρων για τον εντοπισμό τροποποιητών για την έκφραση των γονιδίων αιμοσφαιρίνης με σκοπό νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις των Μεσογειακών Συνδρόμων
Ομάδα Μελέτης: Traeger-Συνοδινός Jan (Συντονίστρια, Πανεπιστήμιο Αθηνών), Βρεττού Χριστίνα (Πανεπιστήμιο Αθηνών), Γκουσσέτης Ευγένιος (Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»), Τζέτη Μαρία (Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»)
Τα Μεσογειακά σύνδρομα ανήκουν στα πιο συχνά μονογονιδιακά νοσήματα και οφείλονται κυρίως σε μειωμένη παραγωγή είτε α αλυσίδων αιμοσφαιρίνης (α-Μεσογειακή Αναιμία) είτε β αλυσίδων αιμοσφαιρίνης (β-Μεσογειακή Αναιμία). Η σύνθεση της αιμοσφαιρίνης αποτελεί μια πολύπλοκη διαδικασία που απαιτεί σωστή και ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης ιστοειδική έκφραση των γονιδίων της αιμοσφαιρίνης. Αν η γνώση για τη ρύθμιση της έκφρασης των γονιδίων αυτών είναι μεγάλη σχετικά με το ρόλο αλληλουχιών, σε θέση cis, κοντά ή και μακριά από τα γονίδια και τα συμπλέγματα των γονιδίων αλλά και πολλών μεταγραφικών παραγόντων και τροποποιητών της χρωματίνης, πολλά είναι και αυτά που παραμένουν αδιευκρίνιστα. Τα miRNAs αντιπροσωπεύουν σήμερα μια άλλη πτυχή στην ερυθροειδική έκφραση των γονιδίων αιμοσφαιρίνης που χρήζει διερεύνησης. Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει μια προκαταρκτική έρευνα των διαφορών των miRNAs μεταξύ πρόδρομων φυσιολογικών και θαλασσαιμικών ερυθροκυττάρων. Τα ευρήματα της μελέτης μπορεί στην πορεία να κατευθύνουν νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις για τα Μεσογειακά σύνδρομα.